Krajowa Spółka Cukrowa S.A.

Przejdź do wybranego podserwisu

Treść

CUKIER BURACZANY

Pierwsze informacje o istnieniu cukru w burakach pochodzą z XVI wieku. Odkrył go Francuz Olivier de Serres, który opisał wyniki swoich badań w dziele „Teatre d’Agriculture”, wydanym w 1575 roku. Praca przeszła jednak bez żadnego echa, czemu sprzyjał rozpoczęty w tym samym czasie import cukru trzcinowego z zamorskich kolonii. Kolejnym naukowcem, który zajął się problemem był niemiecki chemik Andreas Marggraf z Akademii Berlińskiej. W wyniku licznych doświadczeń w 1747 r. udało mu się wyodrębnić cukier z korzeni kilku roślin okopowych i stwierdzić, że w buraku jest go najwięcej. Ale i jego badania nie wzbudziły większego zainteresowania.

Wynalazek Acharda

Sukces odniósł dopiero kilkadziesiąt lat później uczeń Marggrafa – osiadły w Prusach Francuz Franz Karol Achard – który jako pierwszy w historii, w 1786 r. opracował projekt produkcji cukru buraczanego na skalę przemysłową. Dostarczył również jego próbkę królowi pruskiemu Fryderykowi Wilhelmowi III, który przyznał Achardowi wsparcie finansowe. Dzięki pożyczce wynalazca zakupił położony na Śląsku, w obecnym powiecie wołowskim, majątek Konary (wówczas Kunern), gdzie między 1799, a 1801 r. wybudował i uruchomił pierwszą na świecie fabrykę cukru z buraków. Rok później zainaugurowano kampanię, podczas której manufaktura przerobiła 500 ton korzeni wytwarzając z nich 15 ton cukru. Moment ten uznaje się za oficjalną datę narodzin cukrownictwa buraczanego. W tym samym czasie w miejscowości Aljabiewo w Cesarstwie Rosyjskim powstała kolejna cukrownia założona przez Blankennagela i Jesipowa.
O odkryciu Acharda szybko dowiedzieli się ówcześni liderzy światowego handlu – Anglicy, którzy zaoferowali mu nie tylko ogromne sumy za wynalazek, ale także możliwość osiedlenia się w ich kraju. Chemik nie przyjął jednak propozycji.

Cukier i Napoleon

W dynamicznym rozwoju cukrownictwa buraczanego pomogły ówczesne burzliwe wydarzenia polityczne. Wojujący z Brytyjczykami cesarz Napoleon Bonaparte ogłosił w 1806 r. morską blokadę kontynentalną mającą na celu osłabienie wyspiarskiej Anglii. Pięć lat później – pragnąc uniezależnić się od importu cukru trzcinowego – wydał dekret nakazujący rozpoczęcie we Francji uprawy buraków cukrowych, pod którą przeznaczono grunty o powierzchni ponad 30 tysięcy hektarów. Kilkanaście miesięcy później zadecydował o utworzeniu ośrodków naukowych zajmujących się badaniami nad rośliną, a w 1813 r. w Passy uruchomiono pierwszą francuską cukrownię. Dalszy rozwój tego przemysłu zahamował upadek Napoleona, którego skutkiem był ponowny wzrost importu z kolonii i upadek większości manufaktur przerabiających buraki.

następna strona »